Weblog over de geschiedenis van de familie van Egten en StruikPosts RSS Comments RSS

Print Print

Pieter van der Wolk, van lichtmatroos, matroos 3e klasse tot stoker 1e klasse bij de marine

Dit is waarschijnlijk de enig bekende foto van Pieter van der Wolk in zijn uniform van gevangenen bewaarder

Pieter van der Wolk is de opa van mijn schoonmoeder. Geen directe familie van mij, maar wel van mij partner en dochter. Van hem is weinig bekend in de familie. Hij overleed al in 1926, op 47 jarige leeftijd, jaren voordat Elly van der Wolk geboren was. Wel was bekend dat hij en zijn vrouw erg arm waren en dat hij werkte als gevangene bewaarder te Utrecht. Uit zijn huwelijks akte bleek dat hij ten tijde van zijn huwelijk stoker was. Ik ging er eerst nog van uit dat dit stoker bij de spoorwegen was. Een vriendelijke medewerker van het Noord-Hollands archief wees me er echter later op dat hij toen bij de marine zat.

Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie bewaard gegevens van oud marine mensen. Uit een lijst beek dat ook de bescheiden van Pieter van der Wolk nog aanwezig waren. Na één telefoontje had ik een prachtige set kopieën in huis. Met name interessant is het Conduitboekje, waarin alles is aangetekend van zijn marine tijd. Ik heb het boek doorgenomen en alle interessante feiten opgeschreven

Voorkant

4408

Stamboeknommer 29924

Conduite-boekje van Pieter van der Wolk

Lichtmatroos Matroos 3e kl Stoker 2e klasse Cvgg

1889

Pagina 1

KONINKIJKE NEDERLANDSCHE MARINE

Stamboeknommer 29924

Conduite-boekje van

Pieter van der Wolk

Zoon van        Fransiskus Johannes (o) – en van             Anna Paulina Koppen Geboren te        Vianen den            28en October 1878 Laatst gewoond te     Rotterdam Beroep of handwerk vóór indiensttreding        Schilder Geloofsbelijdenis    NH Kleurenonderscheidingsvermogen Gevaccineerd Gerevaccineerd

Diensteindiging    18 April 1904

Pagina 2

Signalement (art. 118 van het IVde hoofdstuk, 2de deel, der verordeningen voor de Koninklijke Nerderlandsche Zeemacht).

In het jaar    1896 Lengte            1,60 Meter Aangezicht        ovaal Voorhoofd        laag Oogen            blauw Neus            klein & stomp Mond            gew. Kin            rond Haar            blond Wenkbrauwen        blond Merkbare teekenen    -

Staat van dienst

Aangenomen te Rotterdam als Lichtmatroos voor de rolle Hm. Wachtschip te Willemsoord (TJ: Den Helder) voor den tijd van acht jaren: op dato 18 april 1896 Over in de rolle Hm Monitor Krokodil 2 febr ‘97 Bevorderd tot matroos 3e Kl. 1  febr. 1897 Over op de Hr. Ms. Fregat Koningin Emma der Nederlanden 16 juni 1897 In E. S. a/b (..) wachtschip te Wilemsoord 9 juni 1897 Van de wacht weggeloopen te Makassar 11 februari 1899 Achtergebleven van passagieren te Makassar 12 februari 1899 Over in de rolle Hm Wachtschip te Batavia 27 sept 1899 Voor den part (..): stoomer “Coen” ter vervoer (..) op dato Over in de rolle Hm wachtschip te Willemsoord 27 december 1899 Gedetacheerd aan boord van Hm “Dolfijn” 8 Juni 1900 Proef voor stoker 2e klasse voldoende afgelegd 27 Juni 1900 Bevorderd tot Stoker 2e klasse met ingang van 16 Juli 1900 (besch. Bez. & Cat dd 5 juli 1900 no. 39/60)

Detachering a/b Dolfijn ingetrokken do.

Pagina 4

Gedetacheerd a/b Hm “Gier” 21 januari 1901 E v K Atjeh 1896-1900 uitgereikt  14 februari 1902 De proef voor stoker 1e klasse zeer voldoende afgelegd 25 juni 1902 Voorgedragen voor bevordering tot stoker 1e klasse 1 juli 1902 Bevorderd tot stoker 1e klasse 1 juli 1902 Over in de rolle Hm “Koningin Regentes” 11 october 1902 Voorgedragen tot toekenning van het Cvgg 1juli 1903 Cvgg toegekend 1 augustus 1903 (besch. CdZt in O. I. dd 21 augustus 1903 No 9520) Over in de rolle van Hmst Noordbrabant 14 Januari 1904 Bij verwisseling der bemanning overgegaan op Hm Friesland 23 januari 1904 Heeft vergunning per part, stoomschip Sindopo te repatriëren wegens bijna geeindigden diensttijd Over in de rolle Hm Wachtschip te Hellevoetsluis 11 Maart 1904 Voorgedragen tot ontsla uit Hm (..) Zeedienst 9 April 1904 Met ontslag wegens D. E. (1 ..A) 23 do. Pagina 5 -

Pagina 6 Bijgewoonde zeeslagen en gevechten bij debarquement. Bekomen wonden. Uitstekende daden.

Te Atjeh aangekomen     12 maart 1899 Deelgenomen a/d expeditie ter N en O kust van Atjeh    i/m 24 Juni 1899 – 29 Augustus 1899 De wateren van Atjeh verlaten    27 september 1899

De rest van het boekje wordt in beslag genomen door meldingen over reizen naar Indie en opgelegde straffen. Dat waren er velen...maar altijd voor redelijk onschuldige vergrijpen. Onordelijke kleding, te laat terug van passagieren, spelen met de hond, etc.

Nog een interssant document is het geneeskundige certificaat. Daar wordt "Moeraskoortskwaadsappigheid in belangrijken graad" geconstateerd. Moeraskoorts kennen we nu beter als malaria. Hij is om die reden in december 1899 weer naar Nederland terug gekeerd.

Schepen waarop Pieter van der Wolk gediend heeft:

Hr Ms Monitor Krokodil 2 febr ‘97 http://www.dutchfleet.net/viewtopic.php?f=32&t=6907

Hr. Ms. Fregat Koningin Emma der Nederlanden 16 juni 1897 http://www.veteranen-online.nl/maritiem/emma.htm

Passagier schip Coen 27 september 1899 Zie foto

Hr Ms Dolfijn 8 juni 1900 Zie mogelijke foto

Hr. Ms Gier 21 januari 1901 De stoomkanonneerboten Hr.Ms. Gier (1875-1913) en rechts Hr.Ms. Ever (1873-1926) afgemeerd in Hoorn Nederlands Instituut voor Militaire Historie

Hr. Ms. 'Koningin Regentes'   11 oktober 1902 Prentbriefkaart van het pantserschip "Koningin Regentes", gebouwd op de Rijkswerf te Amsterdam, in dienststelling 1902, 4950 Ton, varend in open water, gezien van stuurboord-voor. Op het schip enkele bemanninsleden; op de achtergrond de kust.

Het pantserschip Hr.Ms. 'Koningin Regentes', gebouwd op de Rijkswerf te Amsterdam en aldaar op 24 april 1902 door HM koningin-moeder Emma gedoopt en te water gelaten. Bron: Jt. Mulder & W.F. Ruygrok: 'Pantserschepen. Pantserdekschepen, Monitors' (2004).

Toelichting en bronnen :

Nederlands Instituut voor Militaire Historie http://www.nimh.nl/nl/genealogie/genealogie_marine/ Bij de Marine werden buiten dienst gestelde schepen dikwijls als logies gebruikt: "wachtschip" http://geneawoudsma.blogspot.com/2008/12/luitje-de-raad-in-atjeh-korps-mariniers.html

Willemsoord is de werf in Den Helder http://www.willemsoordbv.nl/index.php?menu_id=50

De „misdragingen“ in Makassar zijn doorgestreept. Kennelijk zijn ze hem vergeven…. Makasser, Zuid Celebes, Celebes, Nederlands-Indie http://nl.wikipedia.org/wiki/Makassar

De documenten complet:

No responses yet

Comments are closed.