Weblog over de geschiedenis van de familie van Egten en StruikPosts RSS Comments RSS

Print Print

Goeie Mie slaat toe in de Groenesteeg

De Groenesteeg werd in 1883 wereldnieuws, toen een Leidse die bekend stond als weldoenster - in de volksmond heette zij ‘Goeie Mie’ - werd ontmaskerd: zij bleek een seriemoordenares die van zo'n honderd pogingen tot moord werd verdacht. In onze familie hebben tot de dag van vandaag verhalen gecirculeerd dat er een relatie bestond tussen deze geruchtmakende zaak en onze eigen voorouders. Maar hoe het precies zat, was onduidelijk.   Goeie Mie   Uit naspeuringen blijkt nu dat de moordenares een schoonzus was van de vrouw van Hendrik Frankhuizen – hij was familie van ons, weliswaar niet heel dichtbij. Om precies te zijn was hij een achterneef van mijn betovergrootmoeder Maria Frankhuijzen. Wel moet worden opgemerkt worden dat toentertijd, zeker in een omgeving als de Groenesteeg waar ‘de Frankhuizens’ en andere verwanten nauw met elkaar samenleefden, een achterneef als een veel minder ‘ver’ familielid werd beleefd dan in onze tijd. Kenmerkend is dat mijn moeder Elisabeth spreekt over de verhalen van haar moeder dat Goeie Mie ook in ònze familie heeft toegeslagen.   In het midden Maria Frankhuijzen. Links haar dochter Adriana Dreef en rechtsonder mijn oma Maria Anna Oudshoorn. De foto is waarschijnlijk uit 1916.   Uit bronnenonderzoek komt naar voren dat Goeie Mie de bijnaam was van Maria Catharina Swanenburg-Van der Linden (1839-1915), een dochter van Clemens Swanenburg en Johanna Dingjan. Zij was getrouwd met Johannes van der Linden, met wie ze vijf zonen en twee dochters heeft gekregen. Goeie Mie stond bekend als iemand die zich ontfermde over ouderen en zieken. In werkelijkheid sloot ze verzekeringen af op hun levens, wat in die tijd mogelijk was. Rond 1880 begon ze deze mensen stelselmatig te vergiftigen. Behalve buurtgenoten vermoordde ze ook haar ouders en zes van haar eigen kinderen.   Terug naar onze eigen familie Frankhui(j)zen en onze relatie met Goeie Mie. Nader onderzoek leert dat drie familieleden van ons slachtoffer van haar zijn geworden: de genoemde achterneef Hendrik Frankhuizen, zijn vrouw Maria van der Linden en hun zoon. Dat Maria van der Linden een zus was van haar eigen echtgenoot hield Goeie Mie niet tegen.   In het archief van de Leeuwarder Courant heb ik ook een krantenartikel van 22 december 1883 gevonden over deze zaak:     Ook het VVV Leiden besteedt anno 2008 op een website nog steeds aandacht aan de geruchtmakende zaak van toen. Hendrik Frankhuizen wordt ook hier met naam en toenaam genoemd. Opmerkelijk is dat het politieonderzoek, dat leidde tot de arrestatie en veroordeling van de moordenares, uitgerekend door de moord op hem en zijn gezin op gang is gekomen:   ‘Vrijdagmiddag 14 december 1883 kwam de heel- en verloskundige J. L. A. Desertine naar het Leidse politiebureau in het stadhuis aan de Breestraat. Hij vertelde de commissaris van politie, R. N. van der Maaren, dat de vrouw en het kind van een zekere Hendrik Frankhuizen uit de Groenesteeg onder verdachte omstandigheden gestorven waren en dat de man zelf ook ernstig ziek was. Uit het onmiddellijk ingestelde onderzoek bleek dat er hoogst waarschijnlijk aan vergiftiging gedacht moest worden. Diezelfde avond nog werden de lijken van vrouw en kind overgebracht naar de Anatomie voor een lijkschouwing. De lijken van de Frankhuizens werden onderzocht door professor Teunis Zaaijer. Bovendien werden onder politietoezicht nog eens dertien lijken opgegraven, waarvan men vermoedde dat zij eveneens door Mie Swanenburg - van der Linden vergiftigd waren. Inderdaad vertoonden alle lijken de kenmerken van arsenicumvergiftiging. In december 1885 stond ze terecht in Leiden, waar ze verdacht werd van meer dan negentig moorden. Ze werd schuldig bevonden aan drievoudige moord en bracht de rest van haar leven door in een tuchthuis in Gorinchem, waar ze in 1915 overleed.’   Mijn betovergrootmoeder Maria Frankhuijzen en haar man Nicolaas Dreef woonden vlakbij de Groenesteeg, op de Uiterstegracht en later op de Middelstegracht. Zij waren van dezelfde generatie als Hendrik. Maria was 42 toen Hendrik vermoord werd. Haar dochter, mijn overgrootmoeder, Adriana Dreef was 8 jaar ten tijde van de moord op het gezin Frankhuizen-Van der Linden. Het lijkt onvermijdelijk dat zij ook in de jaren hierna het nodige heeft meegekregen van de nasleep en de algemene commotie over een van de meest geruchtmakende misdaden uit onze geschiedenis. Zelfs in onze tijd spreekt deze zaak nog tot de verbeelding. Zo maakte de VPRO-radio in 2002 nog naar aanleiding van de verdenkingen tegen Lucia de B. een reconstructie.   Met dank aan Nick Oudshoorn voor zijn tip die mij op het spoor van dit verhaal zette en aan An voor haar redactionele medewerking.   Bronnen: Voorouders van de Leidse gifmengster Goeie Mie http://www.mijnstambomen.nl/leiden/mie.htm Partenteel Frankhuisen: http://frankhuisen.net/parenteelfrankhuisen.htm Ingrid W.L. Moerman, 'Swanenburg, Maria Catharina (1839-1915)', in Biografisch Woordenboek van Nederland.: http://www.inghist.nl/Nieuws/Tips/Onderzoek/Projecten/BWN/lemmata/bwn2/swanenburg Wikipedia http://nl.wikipedia.org/wiki/Maria_Swanenburg VVV Leiden http://vvvleiden.nl/index.php?site=1&page=357.47.278.283&lang=1 Seriemoordenares Goeie Mie in de negentiende eeuw,Fragment OVT, 29 september 2002: http://geschiedenis.vpro.nl/programmas/3299530/afleveringen/7802295/items/8738561/   Bijlage: Lijn van afstamming Hendrik Frankhuizen en Maria Frankhuizen:     Filmpje bij "Verre Verwanten" http://cgi.omroep.nl/cgi-bin/streams?/teleacnot/verre_verwanten/20070705_goeiemie01_high.wmv

No responses yet

Comments are closed.